Ανδρική ενδυμασία

Ανδρική ενδυμασία

 

Νέος παράλιων αστικών κέντρων με ανδρική φορεσιά παλαιού τύπου. Κύρια χαρακτηριστικά : Το φέσιν , η κοντή ανοιχτή ζακέτα, το κοτσίκ’, το βαμβακερό σαλβάρι, η καραβάνα και τα μποτάκια, τα ποτίνα. Τραπεζούντα, περίπου 1900.  [2.28]

 

 

Ανδρική ενδυμασία

 

Νέος ζιπκαλής, σιλαχλής, δηλ. οπλισμένος. Στο σιλαχλίκ(ιν) που φορεί πάνω από το ζωνάρι του έχει στερεώσει ποικίλα όπλα (μαχαίρι, πιστόλι) και εξαρτήματα.

 

 

Ανδρική ενδυμασία

 

Ο τύπος φορεσιάς που έχει προβληθεί ως ο μόνος αντιπροσωπευτικός όλων των Ελλήνων του Πόντου είναι τα ζίπκας. Αυτή η φορεσιά την οικειοποιήθηκε ο ελληνικός πληθυσμός του Πόντου από το ιθαγενές στοιχείο του Καυκάσου, τους πολυθρύλητους Λαζούς. Η φήμη τους για τόλμη και ανδρεία πρόσθετε δύναμη και αξία στη φορεσιά που εξυπηρετούσε, εξάλλου, τους νέους στον τρόπο ζωής τους. Έναν τρόπο ζωής που τον καθόριζαν το ορεινό τοπίο και κυρίως η έφιππη δραστηριότητά τους για τα έργα της ειρηνικής ζωής, αλλά και για τους αγώνες αντίστασης στην καταπιεστική τοπική ή κεντρική τουρκική εξουσία.

 

 

Ανδρική ενδυμασία

 

Η παραδοσιακή φορεσιά εγκαταλείπεται από τους αστούς της παράλιας ζώνης ήδη από τα τέλη του 19. αι. Γύρω στο 1910, στις πόλεις, μόνο οι ηλικιωμένοι φορούν, επίσημα, παραδοσιακά ενδύματα, ενώ στις κωμοπόλεις της ενδοχώρας και στα χωριά αυτά είναι σε ευρύτερη χρήση.

 

Από τη δεκαετία του 1930 άρχισαν να αντιγράφονται τα ζίπκας για χρήση των χορευτικών συγκροτημάτων των Ποντίων. Σήμερα στον Ελλαδικό χώρο δε διασώζεται πια πλήρης αυθεντική ανδρική φορεσιά.

 

 

(Αναμνηστική φωτογραφία οικογένειας με τον παππού από το χωριό Τσαγράκ',  Κερασούντα, 1910).

 

 

Τα Ζίπκας

 

Ο ζίπκαλης νέος φορούσε :

1. ζίπκα, παντελόνι με σουρωτή σέλα και πολύ στενά σκέλη,

2. καμίσιν, ανοιχτόχρωμο ή σκουρόχρωμο,

3. γελέκ(ιν),

4. ζωνάρι με μεταξωτό τραπολόζ(ιν),

5. κοντό πανωφόρι, κοντέσιν,

6. χαμηλά υποδήματα τσάπουλας,

7. περικνημίδες πλεχτές ή δερμάτινες και

8. κουκούλα ή πασλύκ’, το ιδιόμορφο κάλυμμα της κεφαλής που σε μεγαλύτερο σχήμα ήταν και σε ευρύτερη χρήση από μικρούς και μεγάλους.

 

Τα ζίπκας, φορεσιά εφαρμοστή στο σώμα του παλικαριού, εξυπηρετούσαν τη σβελτάδα του – περπατώντας, ιππεύοντας ή χορεύοντας τη σέρα – και αναδείκνυαν τη λεβεντιά του αλλά και τον πλούτο του, με την καλή ποιότητα του υφάσματος και το πλήθος των εξαρτημάτων.

 

(Στη φωτ., Ζίπκαληδες με τη γιορτινή φορεσιά, οπλισμένοι και στολισμένοι).